थापा

मुक्त ज्ञानकोश विकिपीडिया से
नेविगेशन पर जाएँ खोज पर जाएँ

स्क्रिप्ट त्रुटि: "about" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।

साँचा:mbox

थापा
कुल जनसंख्या
१०,७४,३४५ विश्वव्यापी [१]
विशेष निवासक्षेत्र
साँचा:flag, भारत
भाषाएँ
नेपाली भाषा, मगर भाषा
धर्म
हिन्दु धर्म और मष्टो धर्म
सम्बन्धित सजातीय समूह
बस्नेत, पाँडे, कुँवर, बिष्ट साँचा:main other

साँचा:template otherसाँचा:main other

थापा एक नेपाली पहाडी समुदायके पारिवारिक नाम है। ये लोग नेपाली जाति अर्थात् खस क्षेत्री और तिब्बति समुदायके मगर जातिके होते हैं।[१] क्षत्रिय थापाको नेपालमे एक भारदारी जातिके रूपमे लिए जाते हैं। बस्नेत, पाण्डे, कुँवर और बिष्टके साथ थापा वंशाणुगत काजी उपाधि पानेवाले पाँच परिवारमे से एक है।[२] थापा क्षेत्री परिवारके पाण्डे परिवारसे ऐतिहासिक दुस्मनी है। [३] केवल क्षत्रिय थापा लोगोंको थापा काजीके उपनामसे बुलाया जाता है। नेपालमे सर्वत्र बसोबास करनेवाले थापा नेपालके बड़े जनसंख्यक है। फोरबियर्स वेभसाइटके अनुसार सन् २०१४ में थापा नेपालके दुस्रे बड़े पारिवारिक नाम था। [४]

क्षेत्री थापा अन्तर्गत भी विभिन्न प्रकार है - जिसमे से बगाले थापा, गोदार थापा, लामिछाने (मुगाली), सुयल, गाम्ले, घिमिरे थापा, सोनाल, कालिकोटे, आदि है। [५] मगर जातिके थापा मंगोलियन व तिब्बत-बर्मेली परिवारके है। क्षेत्री थापा आर्य जाति व भारोपेली परिवारके है।

नेपालमे थापा वंश और अन्य क्षेत्री थापा समुह विशेष राजनितिक वृत्तमे है। आधुनिक नेपालको निर्माणके साथ प्रधानसेनापति, भारदार और मन्त्रीयों थापा क्षेत्री होते थे। नेपालके राजनीतिमे प्रमुख शक्ति केन्द्रोमें बस्नेत और पाण्डेके साथ प्रतिस्पर्धा करते हुए क्षेत्री थापा एक शक्तिशाली भारदारी परिवार बनगए। भीमसेन थापा नेपालके सबसे अधिक समय तक मुख्तियार (प्रधानमन्त्री) होनेवाले व्यक्ति एक क्षेत्री थापा थे। बडाकाजी अमर सिंह थापा नेपालके महानायकमे गिन्ती होते हैं। सरदार भक्ति थापा भी नेपालके राष्ट्रिय विभूतिमे से एक है। [६]

सिर्फ हुकुमी शासनकालमे नहीं पंचायतकालमे भी सूर्यबहादुर थापा, विश्वबन्धु थापा, चिरण शम्शेर थापा, सुशिला, निराजन और कमल थापा लगायतके वर्चस्व रहा था। इस समयमे मुख्य व्यक्तित्व ५ बारके प्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थे। सन् २००३ में नेपाली सेनाके प्रधानसेनापति धर्मपालवरसिँह थापा, नेपाल प्रहरीके महानिरीक्षक श्यामभक्त थापा और सशस्त्र प्रहरी प्रमुख सहवीर थापा एवम् प्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापा रहते समय एकसाथ ४ सर्वोच्च पदमे थापा फिरसे स्थापित हुए थे। [६]

खस क्षत्री थापा

एक सामान्य थापा क्षत्री परिवार

बगाले थापा

साँचा:main

प्रधानमन्त्री माथवरसिंह थापा, एक बगाले थापा काजी क्षत्री

बगाले थापा आत्रेय गोत्रके होते हैं। [५] बगाले थापा क्षत्रिय थापा अर्थात् थापा काजीयोंके एक विभाजन है। ये इतिहाससे सशक्त पदोमे जैसेकी मुखिया, जिम्मल, पंचप्रधान, बडाहाकिम, काजी आदि से सुशोभित है। ये नेपाली राजनीतिके वृतमे अग्रज दिख्ते हैं। [३]ज्युँदो बाघ बडाकाजी अमर सिंह थापा बगाले थापाके गुटसे है। मुख्तियार जर्नेल प्र.म.भीमसेन थापा गोरखाके बगाले थापा परिवारके है। उनके भतिजे माथवरसिंह थापा भी नेपालके प्रधानमन्त्री थे। पिछ्ले समयमे नेपाली सेनाके प्रधानसेनापति हुए धर्मपालवरसिँह थापा भी बगाले थापा ही है।[७]

पुँवर थापा

साँचा:main

सरदार भक्ति थापा, प्रसिद्ध पुँवर थापा क्षत्री

पुँवर थापा कपिल गोत्र के होते है। ये परिवार राजस्थान से पैदा होनेकी दाबी करते है। नेपाल-अंग्रेज युद्धनायक सरदार भक्ति थापा एक पुँवर थापा थे।[८]

गोदार थापा

साँचा:main

मन्त्री गगन थापा, एक गोदार थापा क्षत्री

गोदार थापाके गोत्र कश्यप गोत्र होते हैं। [५] नेपाली मन्त्री गगन थापा एक गोदार थापा है।

मगर थापा

विराज थापा मगर, गोरखाके एक काजी

मगर थापा मंगोलियन समुहके थापा है। ये नेपालके आदिवासी मगर समुदायसे सम्बन्धित है। ये नेपाली सेना, भारतिय गोरखा और ब्रिटिस गोरखा सेनामे ज्यादातर पाएजाते हैं। [९]

उल्लेखनीय थापा व्यक्तित्व

स्रोत

  1. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  2. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  3. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  4. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  5. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  6. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  7. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  8. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।
  9. स्क्रिप्ट त्रुटि: "citation/CS1" ऐसा कोई मॉड्यूल नहीं है।

ये भी देखिए